Penitent – w Kościele katolickim oficjalne określenie osoby przystępującej do sakramentu pokuty i pojednania (spowiedzi). Odpowiada za trzy podstawowe akty: żal za grzechy, szczere wyznanie oraz zadośćuczynienie Bogu i bliźniemu.

Słowo wywodzi się z łaciny (paenitens – pokutujący) i oznacza kogoś skruszonego, kto żałuje swoich czynów i pragnie poprawy. W kontekście prawnym i teologicznym to właśnie od właściwej postawy i wewnętrznego usposobienia penitenta zależy ważność udzielonego rozgrzeszenia.

( P. – Penitent, K. – ksiądz )

P.  Niech  będzie  pochwalony  Jezus  Chrystus 

K. Na  wieki  wieków, Amen

P. W Imię  Ojca  i  Syna i  Ducha  Świętego.
Jestem  uczniem klasy/Jestem mężem/żoną/ ……….. 
U  spowiedzi ostatni  raz  byłem ….. (np. miesiąc temu). Zadaną  pokutę  odprawiłem (lub nie – dlaczego?). Obraziłem  Pana  Boga  następującymi  grzechami:

Wyznajesz  teraz swoje  grzechy . Gdy  skończysz powiedz:

P. Więcej  grzechów  nie  pamiętam,  serdecznie  za  nie żałuję,  
obiecuję  poprawę, a ciebie ojcze duchowny proszę o rozgrzeszenie i pokutę.

Kapłan  powie  ci  pouczenie i  zada  pokutę. Teraz żałuj  za  grzechy

P. Boże  bądź  miłościw  mnie  grzesznemu.

Kapłan  rozgrzeszy  Cię  słowami

K. Bóg  Ojciec  Miłosierdzia, który  pojednał  świat  ze sobą przez  śmierć  i  Zmartwychwstanie  swojego  Syna i  zesłał  Ducha  Świętego  na  odpuszczenie grzechów, niech  ci  udzieli  przebaczenia i  pokoju  przez  posługę Kościoła. I  ja  odpuszczam  tobie  grzechy  w  Imię  Ojca  i  Syna i  Ducha  Świętego.

W  momencie  rozgrzeszenia  uczyń  znak  Krzyża

P. Amen

K. Wysławiajmy  Pana  bo  jest  Dobry.

P. Bo  Jego  Miłosierdzie  trwa  na  wieki.

K:  Pan  odpuścił  tobie  grzechy…  Idź  w  pokoju.

P. Bóg  zapłać.